BAHÇEDE OCAK AYI BAKIMLARI

Genel Bahçe Bakımı

Ocak ayı yeni yılda sahip olmayı istediğiniz bahçenizi planlamak için en ideal zamandır. Eğer ılıman bir bölgede oturuyorsanız ki Türkiye’ de bu batı, güney ve de kuzey kıyı şeridimizi kapsamakta, şubat ayında bahçede çalışmaya başlamak gerekir. Soğuk kış yaşayan daha iç kesimler için de planlamaların başlaması sizlere zaman kazandıracaktır.

Yeni yılda bahçenizi planlamada size yardımcı olması için kitaplar, kataloglar alıp tohumlar, soğanlar ısmarlamanın zamanıdır Ocak ayı. Bir uzmandan da danışmanlık alabilirsiniz isterseniz.

Sonbahardan kalan kuru yaprak, dal parçaları ve budamaya başladıysanız budanmış parçaları geri dönüşüm için hazırlaayabilirsiniz. Bunun için bahçenizin veya arazinin büyüklüğüne, malzemenin miktarına göre kompost kabı yapabilir, satın alabilir ya da kompost çukuru hazırlayabilirsiniz. Komposta girecek olan malzemelerin mümkün olduğunca küçük parçalar halinde olması gereklidir ki çürüme ve kompostlaşma süreci hızlansın. Bunu bazı malzemeler için kendiniz yapabilirsiniz ancak dal gibi parçaları bir öğütücüden geçirmek yerinde olacaktır.

Bu arada kış döneminde kuş ve küçük hayvanlar için yiyecek ve donmamış su bulmak oldukça zordur. Çevremizdeki doğal dengeyi korumak için yem ve taze sıvı su bulabilecekleri kaplar yerleştirmek hatta imkan varsa kuş barınakları konuşlandırmak küçük dostlarımıza hayatta kalabilmeleri için yardımcı olacaktır.

Araç ve yürüme yollarındaki karları temizlerken etrafa eşit şekilde dağıtmaya çalışarak çalıların, çiçek yataklarının üzerinde yığılarak onlara zarar vermelerini önleyebilirsiniz.

Buz önleyici olarak potasyum veya kalsiyum bazlı çözücüleri sodyum bazlı olanlara tercih etmelisiniz. Eğer mümkünse kaygan yüzeylere kum serin. Çözücü kullanmadan önce kar tabakasını kürek veya bir benzeri alet ile yüzeyden uzaklaştırın daha sonra buz çözücüyü uygulayın.

Kışın bir gözünüz bahçede olmalı. Kırılan dal mı var, zarar gören kısımlar veya bitkier hangileri, bilirseniz gerektiğinde müdahele etmek daha kolaylaşır. Kış boyunca don, buz, kar yükü, fırtına, hayvanlar ve daha birçok sebeple bahçeniz zarar görebilir.

Bahçenizde bir göletiniz var ise donmasını önlemek için küçük bir devirdaim pompası çok işinize yararyacaktır. Zaman zaman ılık su (kesinlikle kaynar değil) ilave edebilirsiniz. Gölette balık varsa ve yüzey buz tutmuşsa bu  buzu sakın sert bir şekilde vurarak kırmayın.

 

Ağaç ve Çalıların Bakımı

Ocak ayının sonlarına doğru bahçedeki saksılı çiçeklerinizden ve çalılarınızdan erken çiçeklenmesini istedikleriniz varsa onları budayıp içeriye almanın zamanıdır. Isıtmalı kış bahçesi veya camekanlı balkonunuz varsa bu iş için idealdir. Çiçekli bitkiler için genellikle 6 haftalık bir soğuk şaşırtması başarılı sonuç almanıza yeterli olacaktır.

Görsel yönü daha ağır olan bahçelerde; hava koşulları izin verdikçe yaprak döken ağaçların ve çalıların hafif birinci budamaları yapılabilir. Ağır budama özellikle meyve ağaçları için ne kadar geç yapılırsa o kadar iyi olur, çünkü geç budama geç uyanmayı beraberinde getirir ve böylelikle don zararının önüne geçilir. Bu bitkiler için en uygun zaman gözlerin patlamasından 2 hafta kadar öncesidir. Çiçekli bitkiler için ise eğer daha çok çiçekle bahçelerimiz şenlensin istiyorsak, çiçeklenmenin hemen ardında budama yapılabilir. Hatta çiçekten geçen dallar tek tek bitkiden budanabilir ki bu diğer dallardaki çiçeklerin birazcık daha uzun çiçekli kalmasına yardım eder. Erguvan, Leylak, Japon Ayvası, Altın Çanak gibi türlerde böyle bir yol izlenebilir.  Meşe Solgunluğu hastalığından kaçınmak için, meşelerde budama tamamen uykuda oldukları dönmde yapılmalıdır. Kar ve buzdan kırılan dalların, bahçenin sağlığı ve estetik görüntünün bozulmaması için, derhal budanarak uzaklaştırılması elzemdir.

Eğer ağaçların dalları buz ile kaplandıysa, bunların doğal olarak erimeye bırkılması gerekir, kırmak ağaca da zarar verir. Herdem yeşil bitkilerin dalları kar yükü ile yere yatmış veya dağılmış ise bunların üzerindeki karları saplı süpürge gibi bir aparatla nazikçe silkeleyip sonra dalı yerine yerleştirmek gerekir. Kürek gibi ağır veya keskin kenarlı aletler kullanıldığında kabuğa zarar verebilirsiniz ve daha sonra buradan enfeksiyon veya böcekler bitkiye giriş yapabilir.

Sonbahar dikimi yaptığınız bitkiler varsa özellikle ince gövdeli ve hassas türleri sık sık kontrol etmekte fayda vardır. Kar, don, fırtına veya hayvanlar bunlara zarar verebilir. Yerinden oynamış kökler tekrar yeine yerleştirilip elle çok bastırmadan oturtulmalıdır. Asla bitki kök bölgesine ayakla basarak sıkıştırma yapılmamalıdır. Bu kılcal köklerin kopmasına sebep olur. Gövde ve kabuk üzerindeki yaralar mümkün olduğunca çabuk şekilde macunla sıvanıp kapatılmalıdır. Çok hassas gövdeli bitkiler sonbahardan gövde koruma telisleri ile sarılmalıdır.

Yol kenarında bulunan hasas türlerin ve herdem yeşillerin alt kısımlarının yoldan gelecek tuz, asit, çamur ve benzeri zarar verebilecek etkenlerden korunması için alt kısımlarına telis ile perdeleme yapılabilir.